top of page

Evolução: Teoria ou Fato?

  • Kleber Del-Claro
  • 27 de jul. de 2019
  • 4 min de leitura

A Evolução pode ainda ser considerada uma

teoria científica ou já é um fato científico?

Ambas visões estão corretas. Mas a resposta não é simples.

A palavra "teoria", cotidianamente é usada para se referir a um palpite, uma especulação. Por exemplo, uma pessoa pode dizer "ah, eu tenho uma teoria de porque isso aconteceu!", ou "eu tenho uma hipótese teórica sobre tal assunto!". Em geral, essas pessoas tiram conclusões fragmentadas, sem muitas evidências e inconclusivas sobre um determinado assunto, ou seja, especulam.

Já uma "Teoria Científica" é bem diferente disso. Ela refere-se a uma explicação bastante ampla de algum aspecto da natureza, que demanda um vasto conjunto de evidências para ser comprovado.

Dezenas de teorias científicas já estão tão bem estabelecidas que é provável que nenhuma nova descoberta vá alterá-las em seu âmago. Por exemplo, nada mudará nossa concepção de que a Terra não orbita ao redor do Sol (teoria heliocêntrica), ou que os seres vivos não são compostos por conjuntos de células (teoria celular), ou até mesmo que os efeitos da gravitação são integrados, a gravidade existe (Teoria Geral da Relatividade).

Assim como essas teorias científicas fundamentais, a teoria da evolução é suportada por tantas observações e por experimentos confirmatórios realizados por cientistas pré e pós-darwinianos, que os cientistas atuais não tem nenhuma base sólida para acreditar que possam surgir provas que refutem os componentes básicos da teoria. A evolução do trigo, do milho, a resistência das bactérias a antibióticos, o desenvolvimento de raças animais, as mutações nos vírus da gripe, tudo é prova da evolução agindo. De forma contínua, implacável. Evoluir em biologia, não é sinônimo de progresso. Que fique bem claro, que evoluir é mudar. Então, um organismo pode evoluir uma característica desfavorável, e sucumbir. Isso mostra que a evolução, assim como todas as outras teorias, está sujeita a refinamentos, pequenas mudanças, melhorias. Isso é comum em ciência.

Em ciência, um “fato” normalmente se refere a uma observação, uma medição ou outra forma de evidência que é esperada que ocorra do mesmo jeito sob circunstâncias semelhantes.

Mas podemos usar o termo “fatopara nos referir a uma explicação científica que foi testada e confirmada tantas vezes que não há mais razão convincente para continuar a testá-la ou à procura de mais e mais exemplos. Nesse sentido, a evolução é um fato científico por sua história passada e presente de continuidade.

Como as evidências que a sustentam são tão fortes, os cientistas não questionam se a evolução biológica ocorreu e continua a ocorrer. Em vez disso, investigam os mecanismos da evolução, a rapidez da evolução e outras questões relacionadas. A Evolução é portanto assumida como um "Fato Científico".

Atualmente, nossa perspectiva em Evolução atinge outros patamares. Em um recente livro - Relentless Evolution (A Evolução Implacável), John N. Thompson (um dos maiores evolucionistas da atualidade) explora por que a evolução adaptativa nunca cessa e porque a seleção natural atua sobre as espécies de muitas maneiras diferentes. Essa é a nova fronteira.

Em A Evolução Implacável o autor baseia-se em estudos de todas as principais formas de vida - de micróbios que evoluem em poucas semanas até plantas e animais que às vezes evoluem de forma detectável dentro de poucas décadas. Ele mostra a evolução não como um processo lento, mas como um processo contínuo e às vezes frenético que favorece ainda mais a mudança evolutiva. Thompson apresenta uma visão da vida em que a evolução contínua é essencial e inevitável. Portanto, já aceita como um fato científico.

Espero ter colaborado com você leitor, estamos abertos a mais dicas e discussões sobre esse importante assunto.

Kleber Del Claro - A Ciência que nós fazemos

CV: http://lattes.cnpq.br/0560742682726836

Bacharel e Licenciado em Ciências Biológicas pela Universidade Estadual de Campinas (Unicamp; 1987), Mestrado (1991) e Doutorado (1995) em Ecologia pela Unicamp (1995). Professor Titular da Universidade Federal de Uberlândia (UFU) desde 1992. Atual Diretor de Pesquisas da Univ. Fed. de Uberlândia (2017-2020). Pesquisador CNPq 1A e PPM/FAPEMIG. Coordenador da PG Ecologia/UFU e do Fórum dos Coordenadores de PG/Ecologia do Brasil (2003/2007). Presidiu a comissão "Tropical Biology and Natural Resources"- UNESCO/EOLSS - United Nation Educational, Scientific and Cultural (2007-2011). Presidente da Sociedade Brasileira de Etologia (SBEt 1998/2000 e 2006/2008). Diretor do Instituto de Biologia da UFU (2013-2017). Membro do Comitê de Ecologia e Limnologia do CNPq, 2015/17. Membro do Conselho Científico do Whitney Harris World Ecology Center, USA. Editor Associado da revista internacional Sociobiology. Autor de 177 publicações em revistas indexadas, 7 livros, uma enciclopédia (UNESCO). Orientou: 68 Mestrados (co-orientou: 6); 17 Doutorados; 14 Pós-Doutorados e 72 Iniciações Científicas. Principais prêmios: Destaque em Pesquisa Warwick E. Kerr (2013/UFU); Melhor Orientação de IC/CNPq/UFU (2013); Melhor trabalho 2011 - IUSSI - International Union for the Study of Social Insects. Dedica-se ao estudo da Ecologia Comportamental e de Interações, estuda como interações multitróficas interferem sobre a diversidade e conservação de ecossistemas naturais. Apaixonado pela História Natural, Comportamento Animal e Divulgação Científica (inaugurou a página de livros eletrônicos do CNPq). Dirige o site de divulgação: A Ciência que nós fazemos. Acredita que o nós é sempre mais importante que o eu.


 
 
 

47 comentários

Avaliado com 0 de 5 estrelas.
Ainda sem avaliações

Adicione uma avaliação
savannapatt.er.s.on.7.0.4
há 2 dias

winbd অ্যাপ নিয়ে কয়েকজনের কথা শুনে আমিও একটু ঢুঁ মেরে দেখলাম, একদম কৌতূহল থেকে। হোমপেজে ঢুকেই যেটা চোখে পড়ল, ইন্টারফেসটা বেশ পরিষ্কার—অযথা ঝামেলা নেই, জিনিসপত্র গুছানোভাবে রাখা। আমি আসলে কোনো কিছুতে ক্লিক করে ভেতরে যাইনি, শুধু স্ক্রল করে লেআউটটা কেমন বুঝতে চাচ্ছিলাম। কিছু জায়গায় টেবিল লিস্ট টাইপ ইনফো বক্স আছে, কলাম ধরে সাজানো বলে দ্রুত চোখ বুলিয়েই ধরতে পারলাম কোনটা কোথায়। আর একটা ছোট ডিটেইল, সিকিউরিটি নিয়ে আলাদা করে “256-bit SSL encryption” লেখা দেখলাম—কমপক্ষে তারা এটা সামনে রাখছে। সব মিলিয়ে নেভিগেশনে ঝামেলা হয়নি, কারণ মেনুটা সামনে থাকে আর কন্টেন্ট ব্লকগুলো পরিষ্কার হেডিং দিয়ে ভাগ করা।

Curtir

jennysilva3.2.3.12
há 3 dias

I’d seen this site mentioned here and there, so I opened it up just to see what the layout was like, not really to play anything. It was surprisingly easy to scan—no messy walls of text, and the pages didn’t stutter or reshuffle on my phone. While I was clicking through tk999 এর sections, I noticed they call out security testing stuff pretty clearly, which is reassuring even if I’m not reading every detail. I didn’t hang around long, but I never felt lost trying to find basic info, and the whole thing felt pretty lightweight. The way the content is split into neat blocks with simple headings makes the listings look organized instead of crammed.

Curtir

lydiaharve.y50.4.4.4
há 3 dias

xem bóng đá socolive hôm trước mình thấy bạn bè nhắc hoài nên cũng bấm vào thử cho biết chứ không có ngồi coi kỹ nội dung gì. Vừa vào trang chủ là thấy kiểu trình bày khá thoáng, không nhồi nhét quá nhiều thứ một lúc nên lướt nhanh vẫn nắm được. Mình để ý cái thanh menu đặt ngay chỗ dễ nhìn, chuyển qua lại mấy mục không phải mò, bấm cái là qua liền. Với lại phần danh sách hiển thị theo dạng cột nên nhìn rõ ràng, chữ không bị dính nhau, kéo trên điện thoại cũng đỡ mỏi mắt. Nói chung mình ấn tượng nhất là cách họ chia khối nội dung gọn gàng và…

Curtir

uyenghomsoet.h.uy.e.n+abc123
há 3 dias

xem bóng đá socolive hôm trước mình thấy bạn bè nhắc hoài nên cũng bấm vào coi thử cho biết. Vừa vào là thấy trang này ưu tiên bóng đá rõ ràng, kiểu mấy bài nhận định Champions League hiện ngay trên đầu, mình lướt thấy có Dortmund vs Inter nên nhận ra liền họ đang cập nhật theo trận hot. Mình không đọc sâu nội dung, chủ yếu xem giao diện có dễ dùng không thôi. Cảm giác chữ nghĩa nhìn ổn, tiêu đề nổi bật nên quét mắt cái là biết bài nào đang nói về trận nào. Kéo xuống cũng mượt, không bị nhồi nhét quá nhiều thứ một lúc. Nói chung nhìn khá thân thiện cho…

Curtir

bentiecesav.a.ge54.62
há 4 dias

Tải go88 hôm trước mình cũng tò mò vào xem thử vì thấy nhắc nhiều. Mình không chơi gì luôn, chỉ lướt kiểu “xem mặt bằng” thôi. Cảm giác đầu tiên là trang chia mục khá rõ, nhìn vài giây là biết chỗ nào là phần giới thiệu, chỗ nào là thông tin dịch vụ, không bị rối. Mấy đoạn nội dung họ viết cũng dễ đọc, kiểu có tiêu đề đàng hoàng nên lướt nhanh vẫn nắm được ý. Thấy họ có nhắc là ra mắt từ 2018 nên mình cũng hơi bất ngờ vì tưởng mới hơn. Nói chung mình thích kiểu bố cục thoáng, bấm qua lại giữa các mục không phải mò lâu, và các khối…

Curtir
SOBRE NÓS

A Comunidade dos

Cientístas Livre Pensadores

Trabalhando pela divulgação e popularização da Ciência!

LOCALIZAÇÃO

(34) 

38411-212

cienciaqnf@gmail.com

  • Grey Facebook Icon
  • Grey Google+ Icon
  • Grey Instagram Icon

© Kleber Del Claro & Co. Orgulhosamente criado com Wix.com

bottom of page